Çocuklarda Alerji

Alerji; vücudumuzun bağışıklık sistemini çevremizdeki (alerjen dediğimiz ) zararlı olmayan maddelere karşı verdiği aşırı reaksiyondur.

Normalde bağışıklık sistemi yabancı ve zararlı maddelere karşı vücudu korumak için çalışır. Alerjide ise verilen tepki vücuda zararlıdır. Genellikle kronik bazen de acil durumlara yol açabilir.

Alerjide başlıca hedef organlar; solunum sistemi (burun, sinüs, yutak, nefes borusu ve bronşlar), göz, mide-bağırsak sistemi ve deridir.


Belirtiler

• Kronik ve tekrarlayıcı özellik gösterir.
• Mevsimlerle ilişki söz konusudur (baharda rinit, yazın egzama sıklığı artar)
• Gün içinde de değişiklik olabilir (astımda gece atakları ön plandadır)
• Alerjen ile temas sonrası aynı belirtiler ortaya çıkar.
• Ailede benzer hastalık hikayesi vardır.
• Bazı durumlarda tetiklenir (Enfeksiyon, egzersiz, besinler, kimyasallar ve çevre kirliliği)
Alerji tablosunun ortaya çıkması için genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerin bir arada bulunması gerekir. Bir çocuğun ebeveynlerinden biri alerjik ise kendisi için risk %45-50 iken, hem anne hem babası alerjik ise risk % 75-80'e kadar çıkar.

Çocuklardaki duyarlılık bebeklik döneminden itibaren hatta anne karnında iken başlar.

Yapılan çalışmalarda tespit edilen ilginç sonuçlar şunlardır:
• Kardeş sayısı arttıkça, alerjik hastalık sıklığı azalmaktadır
• Gebelikler arası süre az ise (sık doğumlarda) risk azalır, süre uzadıkça risk artar.
• Gebeliğin ikinci yarısında annenin ev tozundan aşırı derecede kaçınması, çocukta 3 yaşında akar alerjisi riskini artırır.
• Gebeliğin son üç ayında, süt ve yumurtanın tamamen diyetten çıkarılması, çocukta 5 yaşında artmış yumurta alerjisi ile sonuçlanır.
• Gebeliğin son üç ayında balık yağından zengin beslenme, bebek egzaması riskinde belirgin azalma sağlar.
• Gebelikte taze sebze-meyve alımında azalma durumunda çocukta alerjik astım riski artar.
• Gebelikte sonulum yolu enfeksiyonu geçirmek, antibiyotik ve parasetamol türü ağrı kesici kullanmak ve sigara içimi çocuklarda astım ve egzamayı artırır.
 
Alerjik duyarlılığın oluşmasında 4 çevresel etken vardır.

1. Aşırı hijyen; çocuğun doğumdan itibaren bağışıklık sisteminin asıl uğraşacağı mikrobik etkenlerle buluşmasını engeller. Sistem zararlı olmayan maddelere karşı aşırı tepki vermeye neden olacak şekilde gelişir.
2. Beslenme özellikleri; alerjik tabloların ortaya çıkışında önemlidir: Çikolata, cips, gazlı içecekler, kola, boyalı şekerlemeler, hazır bisküviler, dondurulmuş gıdalar gibi hemen hemen bütün paketlenmiş endüstriyel ürünler, içerdikleri yoğun katkı maddelerinden dolayı sindirim sisteminde ve deride alerjiyi tetiklerler.
3. İlaçlar; özellikle gereksiz antibiyotik kullanımı bağışıklık sisteminin mikrobik etkenlerle karşılaşmasını ve onlara karşı savaşmasını engeller. Aynı zamanda birçok alerjik hastalık bulgusu, enfeksiyonu taklit eder (astımlı çocuklar sürekli bronşit teşhisi alırken, alerjik nezlesi olanlar ise üst solunum yolu enfeksiyonu tanısı ile sürekli antibiyotik alırlar.
4. Çevresel irritanlar; sigara, egzoz dumanı, temizlik malzemeleri, deodorantlar, oda spreyler vs.

Çocuklarda görülen alerjik hastalıklar 10 başlık altında toplanabilir.

1. Alerjik bronşial astım: Kriz halinde öksürük, hışıltı ve solunum sıkıntısı ile seyreder. Çocuk yaş grubunda görülme sıklığı %3-8 arasındadır.
2. Alerjik rinit (alerjik mevsimsel nezle): Çocuklarda en sık görülen alerjik hastalıktır. Ot, ağaç ve çiçek polenlerine bağlı olarak ortaya çıkar. İlkbaharda göz ve burunda sulanma, kaşıntı, hapşırık, geniz akıntısı şeklinde bulgu verir.
3. Atopik dermatit (bebek egzaması): Çocuklarda en erken dönemde ortaya çıkan alerjik hastalıktır. Bebeklerin ilk aylarında genellikle yüzde bazen boyunda ve kollarda kaşıntılı ve kuru lezyonlar şeklindedir. İnek sütü gibi besinlere karşı alerji bu çocuklarda sıktır.
4. Gıda alerjisi: Yine erken yaşlarda görülebilen alerjik tablolardandır. En sık inek sütü, yumurta, tahıl, fındık-fıstık gibi gıdalardan kaynaklanır.
5. İlaç alerjisi: Çocuklarda nadir görülür. Çoğu zaman antibiyotikler sonrasında ortaya çıkar.
6. Hayvan alerjisi: Kedi, köpek, kuş alerjileri gibi.
7. Böcek alerjisi: Arı, sivrisinek, hamam böceği gibi.
8. Ürtiker: Acil durum arzeden, vücudun genelinde deride farlı büyüklükte, sıcak, pembe renkli büyük döküntüler şeklindedir.
9. Anafilaksi: ölüme neden olabilecek en ciddi alerjik tablodur. Sebep genellikle ilaç, böcek veya besindir.
10. Diğer alerjik durumlar: Lateks (plastik oyuncak, balon, eldiven) alerjisi

Etiketler: , , , ,