Aşırı Sıvı Kaybı (Dehidrasyon) - Nedir

Sıvı Kaybı (Dehidrasyon) - Nedir

Sıvı kaybı vücudunuzun aldığınız miktardan daha fazla sıvı kaybetmesi durumunda oluşur. Bu durumda vücudunuz normal işlevlerini gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu yeterli su ve diğer sıvılara sahip değildir. Kaybedilen suyu geri koymadığınız takdirde su kaybı yaşarsınız.

Sıvı kaybının başlıca nedenleri arasında ishal, kusma, yüksek ateş ya da aşırı terleme yer alır. Sıcak havalarda ya da spor yaparken sıvı tüketmemek de sıvı kaybına neden olabilir. Herkes su kaybı yaşayabilir yalnız riskin en yüksek olduğu grup okul çağındaki çocuklar, ilerlemiş yaşlardaki yetişkinler ve kronik bir rahatsızlığı olanlardır.

Daha fazla sıvı tüketme koşuluyla hafif veya orta dereceli su kaybını her zaman normal su seviyesine geri çevirebilirsiniz ancak ağır su kaybı acil tıbbi tedavi gerektirir. En güvenli yaklaşım su kaybına karşı önlem almaktır. Sıcak havalarda, hastalık veya spor yapma durumunda ne kadar su kaybettiğinizi gözlemleyin ve kaybettiğiniz miktarı geri kazanmak için yeterince sıvı tüketin.

Belirtiler

Hafif ve orta dereceli su kaybı belirtileri,
Ağır su kaybı ve acil durum belirtileri
Maalesef, susuzluk özellikle çocuklarda ve yaşı ilerlemiş yetişkinlerde vücudun sıvı ihtiyacını ölçümlemek için her zaman güvenilir değildir.  Bunun yerine idrar rengi daha güvenli bir göstergedir.  Açık renkli idrar, sıvı ihtiyacınızı iyi karşıladığınıza işaret ederken rengin koyu sarı veya turuncu olması sıvı kaybı yaşadığınızı gösterir.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli

Sağlıklı bir yetişkinseniz hafif ve orta dereceli sıvı kaybını her zaman biraz daha fazla su veya enerji içecekleri tüketerek geri çevirebilirsiniz.
Aşırı susuzluk, idrar miktarında önemli azalma, buruşmuş bir cilt, baş dönmesi ve kafa karışıklığı gibi şikayetleriniz varsa acilen tıbbi yardıma başvurun.
Çocuk ve yaşı ilerlemiş yetişkinlerde daha dikkatli davranılmalıdır. Aşağıdaki belirtiler söz konusu ise hemen aile doktorunuzu arayın.
Bir çocuğun ya da ileri yaşlarda bir yetişkinin ağır derecede sıvı kaybettiğini düşünüyorsanız en yakın acil servise gidin ya da 112 numaralı hızır acili veya kendi acil durum numaranızı arayın. İshal, kusma ve ateş görülmeye başlandığında sıvı kaybının şiddetli bir seviyeye ulaşmasını engellemek için hastayı iyi gözlemlemeli ve sıvı takviyesi yaparak, ağız yoluyla sıvı kaybını gidermeyi sağlamalısınız. Ayrıca, çocukları spordan önce ve sonra yeterince su içmeye teşvik etmek de durumun ciddileşmesini engelleme yöntemlerinden biridir.
Sebepleri
Sıvı kaybı gün içinde kaybedilen sıvı miktarının tekrar geri kazanılmaması sonucu oluşur. Kelimenin tam anlamıyla vücut sisteminiz kurur. Bazen sıvı kaybı basit nedenlerle oluşur: Hasta veya meşgul olduğunuzdan yeterince sıvı tüketmemişsinizdir ya da seyahat, yürüyüş veya kamp faaliyetleri ile uğraşırken sağlıklı içme suyuna erişimde sıkıntı yaşamışsınızdır.
Diğer sıvı kaybı nedenleri arasında şunlar yer alır:

Risk Faktörleri

Çok fazla sıvı kaybetmiş her insan sıvı kaybı yaşayabilir. Ama bazıları daha fazla risk altındadır:

Neden Olduğu Sağlık Sorunları

Sıvı kaybı ciddi ve  istenmeyen karışık durumlara neden olabilir.

Doktorla Görüşmenize Hazırlık

Kendi doktorunuzu veya çocuğunuzun doktorunu görmeye başlamanız muhtemeldir. Ancak bazı durumlarda randevu almak amacıyla yaptığınız telefon görüşmesi acil bakım tavsiyesi ile sonuçlanabilir. Bakımından sorumlu olduğunuz çocuk veya kişi uyuşukluk veya cevap verme yeteneğinde yavaşlama gibi ciddi sıvı kaybı işaretlerine sahipse hemen acil yardıma başvurun.
Doktor randevunuza yeterli zamanınız varsa işte size yardımı dokunacağını düşündüğümüz bazı bilgiler ve doktorunuzdan neler bekleyebileceğinize dair ipuçları.

Yapabilecekleriniz

Sıvı kaybı hakkında doktorunuza sorabileceğiniz bazı sorular.
·         Bu belirtilerin nedeni nedir
·         Ne tür testler gerekli olabilir
·         Nasıl bir tedavi veya tedaviler önerirsiniz
·         Tedaviden ne kadar sonra iyileşme gözlemlenir
·         Hareket veya beslenme ile ilgili kısıtlamalar söz konusu mu
·         Sıvı kaybının tekrar oluşmasını engellemek amacıyla yapabileceğim bir şey var mı
·         Başka rahatsızlıklarım da var. Takip ettiğim tedavileri değiştirmem gerekecek mi
·         Alıp inceleyebileceğim herhangi bir broşür veya yayın var mı Hangi internet sitelerini tavsiye edersiniz

Doktorunuzdan Bekleyebilecekleriniz

Doktorunuzun da size bir takım soruları olacaktır.

Bu Sırada Neler Yapabilirsiniz

Randevunuz için beklerken hasta olan kişi çocuğunuz ise ağız yoluyla elektrolit içeren sıvılar vermeye devam edin. Ne kadar sıklık ve miktarda vermeniz gerektiğini doktorunuza danışın. Sıvı takviyesini elektrolit açısından yetersiz olan sadece su verme yoluyla ile yapmayın. Yalnızca su ile gerçekleştirilen tedavi çabası elektrolit dengesizliğini tedavi etmeyeceği gibi durumu daha da kötüleştirebilir. Hasta olan kişi çocuk değil de bir yetişkinse su, ağız yoluyla yapılan başka bir sıvı takviyesi veya bir enerji içeceği verin.

Testler ve Teşhis

Doktorunuz sıvı kaybı teşhisini çoğunlukla az ya da hiç idrar, çökmüş gözler ve çimdiklendiğinde iz kalan ve esnekliğini kaybetmiş cilt gibi fiziksel işaret ve belirtilere göre koyabilir. Sıvı kaybı yaşıyorsanızkanbasıncı değerlerinizde özellikle yatar pozisyondan duruş pozisyonuna geçerken bir düşüş gözlemlenmesi, kalp atış hızının normalden daha hızlı olması ve yavaşlamışkanakışı muhtemeldir. 
Teşhisi onaylamak ve derecesini belirlemek adına sizden istenebilecek diğer testler:
Neden sıvı kaybına uğradığınız tam olarak belli değilse doktorunuz ilave testler yaptırmanızı isteyerek diyabet ve karaciğer ya da böbrek problemleri olup olmadığına bakacaktır.

Tedavi ve İlaçlar

Sıvı kaybına karşı en etkili tedavi kaybedilen sıvı miktarının ve elektrolitlerin tekrar kazanılmasıdır. Tedavide en iyi yaklaşım, hastanın yaşı göz önüne alınarak sıvı kaybı derecesi ve nedeninin incelenmesini içerir.

Hasta çocuklarda sıvı kaybı tedavisi

Doktorunuz çocuğunuz için belli başlı bazı tedaviler önerecektir ancak tedavi bazı ana başlıklarla şöyle sıralanabilir.

Hasta yetişkinlerde sıvı kaybı tedavisi

İshal, kusma ya da yüksek ateş nedeniyle oluşmuş hafif ve orta dereceli sıvı kaybı yetişkinlerde su tüketerek çözülebilir. Su en iyi seçenektir çünkü meyve suyu, diğer gazlı içecekler ya da kahve ve diğer seçenekler ishali tetikleyebilir.

Önleme

Sıvı kaybını engellemek için yeterince sıvı ve su miktarı yüksek meyve-sebze gibi gıdalar tüketin. Susama hissini takip etmek pek çok sağlıklı birey için doğru bir günlük rehberdir. Sıvıları temin etme yolu sadece su değildir diğer içecek ve yiyecekler de sıvı barındırır. Ama spor yapıyorsanız, tek başına su içmek sıvı ihtiyacınızı karşılamaya yeterli olmayabilir.
Bazı özel durumlarda, normalden daha fazla sıvı tüketmeniz gerekebilir.
  • Hastalık. Sıvı kaybının ilk fark edildiği andan itibaren fazladan su ya da ağızdan tedavi sıvısı tüketmeye başlayın. Sıvı kaybı oluşmasını beklemeyin. Ve kulağa hoş gelmelerine rağmen, geleneksel içeceklerden gazoz ve diğer gazlı içecekler yani berrak sıvılar çok fazla şeker ve çok az sodyum içerirler. Bu nedenle elektrolitleri geri kazandırmada yetersizdirler.
  • Egzersiz. Genellikle, yapılacak en iyi şeylerden biri yorucu hareketlere başlamadan önce sıvı tüketmeye başlamaktır. Berrak ve temiz idrar üretmek yeterli seviyede sıvı tükettiğinizin iyi bir göstergesidir. Spor yapmaya başlamadan önce, 1 ila 3 bardak (0,24 ile 0,70 litre) su için. Spor sırasında düzenli aralıklarla sıvı tüketmeye devam edin ve sıvı ihtiyacınızı karşılamayı su ve diğer sıvılarla spor sonrası da sürdürün. Çok fazla sıvı tüketmenin şişkinlik ve rahatsızlık hissi vermenin yanında kandaki sodyum oranının düşmesine neden olarak ölümcül bir duruma sebebiyet verebileceğini de unutmayın. Böyle bir durum terleme yoluyla kaybettiğiniz sıvı miktarından daha fazla miktarda sıvı tükettiğinizde meydana gelir.
  • Çevre. Vücut ısınızı düşürmek ve terleme yoluyla kaybettiğinizi geri kazanmak amacıyla sıcak ve nemli havalarda fazladan sıvı tüketmelisiniz. Kalın giyinmekten ötürü terlemişseniz soğuk havalarda da ilave su içmeniz gerekebilir. Isıtmalı iç mekanlar cildinizde nem kaybına neden olarak günlük ihtiyacınızın üstünde sıvı tüketmenizi gerektirebilir. Ve 2.500 metreden daha yüksekte bulunmak vücudunuzun sıvı ihtiyacında değişikliklere sebep olabilir. Sıvı kaybı siz spor yaparken meydana geldiyse, gölgeli bir yere geçin, yaslanıp su veya enerji içeceğinizi tüketmeye başlayın. Genç sporcular sıvı kaybı yaşadıklarını çalıştırıcılarına bildirme konusunda teşvik edilmelidir.
Spora bağlı sıvı kaybında su tüketmek en iyisidir ve ilk sırada gelen çözümdür. Elektrolit içeren enerji içecekleri ve karbonhidratlı seçenekler de yardımcı olabilir. Tuz tabletlerine ihtiyaç yoktur çünkü gereğinden fazla tuz hipernatremik sıvı kaybına neden olabilir. Bu tip bir sıvı kaybında vücudunuz susuz kalmanın yanında çok fazla sodyum taşımış olur.

Ciddi boyutlardaki sıvı kaybının tedavisi

Ağır bir şekilde sıvı kaybı yaşayan çocuk ve yetişkinler hastaneye getirilip acil servis yetkilileri tarafından tedavi edilmelidir. Burada gerekli tuz ve sıvıları ağız yoluyla değil damardan (intravenöz) almaları sağlanacaktır. Damardan sıvı takviyesi, vücudun su ve gerekli besini ağız yoluyla olduğundan daha hızlı bir şekildekabuletmesini sağlar. Bu, hayati tehlikesi olan vakalarda önemli bir noktadır.

Etiketler: , , ,